Daily Archives: June 12, 2011

Biuletyn KMDG- History of Strzemięcin in Grudziądz

Historia Strzemięcina

Osada powstała we wczesnym średniowieczu i nosiła

pierwotną nazwę słowiańską – Strzemocin.

Gdy Krzyżacy przybyli tu w XIII

wieku, zmienili nazwę  na Stremotschin, a

później wg dokumentu z 1372 r. na Stremenitz. W następnych latach używano nazwy

Preibut, Prybut, Preybut, a to ze względu na trudność w wymawianiu słowiańskiej

nazwy. Za panowania starostów polskich, osada ta  przyjęła nazwę polską – Strzemięcin.

Z historii wiadomo, że w

XIII w. był tam folwark i wieś, umiejscowione na prawym brzegu Wisły,

oddalony od miasta o 1/3 milę na południe i należała do powiatu grudziądzkiego,

ale była własnością miasta. Granicą posiadłości między folwarkiem i miastem

była tzw. „Droga złodziejska” – prowadząca z lasu miejskiego do Wisły. Gdy w

1599 r. dozór kościelny kościoła św. Ducha w Grudziądzu rościł sobie pretensję

do własności Strzemięcina, powołując się na przywilej z 1370 r. – Rada

Miejska przedstawiła rejestry czynszowe z 1410 r., wg których mieszkający

tam rządca płacił oprócz zwykłych zobowiązań miastu 2 grzywny rocznie na św. Marcina.

Oprócz rządcy mieszkało tu kilkunastu czynszowników jak: Culmsee, P. Gorsuch,

Klinkenman i inni, którzy płacili również czynsz wg posiadanego majątku. W 1506 r. Sołtys Walenty, znana postać

tej miejscowości płacił 1 ½ grzywny, a włościan, posiadających

parcele też było płatnikami. Pod koniec XVI w., sąd ostatecznej instancji

przyznał rację miastu, a Król Polski Zygmunt III odnowił przywilej z 1370 r. –

potwierdzając stare prawa miejskie. W późniejszych latach folwark przejęło

miasto, utrzymując rządcę, kilku ratajów i pasterza. W 1632 r. wydzierżawiono

posiadłość Goldschmidtowi na 6 lat, za co ten płacił czynsz w wysokości 600

florenów. Dzierżawca był zobowiązany zbudować dom i stodołę. Drewno i cegłę

dawało miasto.

Zachowany

był trójpolowy system uprawy. Hodowano tu również owce, około 50 – 100 sztuk

bydła, a pastwisko było w lesie miejskim.

via.

Advertisements

Witamy na stronie Koła Miłośników Dziejów Grudziądza

Witamy na stronie Koła Miłośników Dziejów Grudziądza.

Lost city districts of Graudenz Grudziadz Fijewo and Fryta

Fryta (Freta, Fritte) originated in the area near bend of the Trinke Canal, roughly between present streets Marii Skłodowskiej-Curie, south end of Sienkiewicza, and east end of Mickiewicza. Over the years Fryta grew an expanded to form Przedmieście Boczne (Seiten-Vorstadt) which encompassed area east of the Brama Boczna Seiten-Tor Side Gate and the city walls, south of Kosynierow Gdyńskich (formerly Ogrodowa) , north of Marii Sklodowskiej Curie (formerly Trinkestraße, Trynkowa) and west of the Trinke Canal (Kanał Trynka, Trinke)

Fijewo (Fiou, probably derved from German Vieh “cattle”) arose from a manor  just north of the Marienwerdersches Tor Brama Kwidzyńska erroneously mistakingly also called Lessersches Tor Brama Lasińska, today roughly Kwidzyńskie Przedmieście Marienwerdersche Vorstadt- anything north of the Marienwerder Gate with the city walls, Kosynierow Gdyńskich and west of the Trnke Kanał Trynka Trinke Canal, an arm of the river Ossa Osa .

Fijewo

 i Fryta, zapomniane dzielnice Grudziądza.

Fryta. Pierwsze wzmianki

o tym osiedlu znajdujemy już w XIII w., jako Fryta zamkowa. Leżała w zakolu

obecnej Trynki, na jej prawym brzegu, w kwadracie obecnych ulic: Marii

Skłodowskiej-Curie, Groblowej, Mickiewicza.

Około 1415 r. Krzyżacy pobudowali tu młyny; tzw. Nagórny

– w zakolu Trynki i Nadolny- przy ujściu Trynki do Wisły i połączono je

Rowem Młyńskim – tzw. Młynówką (obecnie zakryta część Trynki). Rzeczka ta miała

za zadanie zbierać i odprowadzać do Wisły z wysychającego jeziora w Tuszewie

oraz i odnogi Ossy – nieuregulowanej.

Przy Młynówce osiedlali się pierwsi osadnicy. Za czasów

komtura Siegharda von Schwarzburg, w latach 1320-1328, na polach Fryty

i południowej części osiedla Fijewa wytyczono ogrody tzw. uprzywilejowane

– leżące bliżej miasta i nieuprzywilejowane – leżące bliżej odnogi Ossy – obecnej

Trynki. Po lewej stronie Ossy istniały łąki zamkowe, poprzecinane groblami.

Czynsze za te ziemie były zróżnicowane ze względu na wielkość ogrodów i stodół.

Ludność dzieliła się na dwie grupy: mieszczan – mieszkających w mieście i

przedmieszczan – mieszkających poza miastem. Ogrody istniały aż do połowy XVIII

wieku.

via.

KMDG – Biuletyn Koła Miłośników w Dawnego Grudziądza – Fijewo i Fryta, zapomniane dzielnice Grudziądza.

Fijewo.

Osada, później folwark

znajdowały się zaraz za miastem na północ od Bramy Łasińskiej i sięgają XIII i

XIV wieku, kiedy to Krzyżacy, właściciele zamku, założyli tam gospodarstwo dla

własnych potrzeb, zaopatrując się w mięso i płody rolne. Istniało tam kilka

spichlerzy. Z biegiem czasu przy trakcie łasińskim – obecnie ul.

Wybickiego zasiedlali się pojedynczo osadnicy. W średniowiecznych aktach,

obszar ten figuruje jako Fijewo lub Fiou, zapewne od niemieckiej nazwy bydła

„Vieh”.)

via.